by Kleitia Vaso

Zakonisht, për të mbrojtur dashurinë për diçka ose dikë duhet të largohesh. Sakrifica që kërkohet është pikërisht ajo me e rënda e më e dukshmja por të cilës përpiqesh t’i fshihesh e t’i shmangesh me çdo mënyrë, më kot. Në gjuhën më të ftohtë shkencore, mund të quhet një zhvendosje perspektive, në atë emocionale, një thyerje zemre, por sido të shprehet, është një veprim i nevojshëm për të ringjallur një dashuri pothuajse të shuar nga afërsia. E vetmja lëvizje që mbetet – dalja nga fusha apo ngecja e përhershme – megjithëse mund të duash ta fshehësh e ta mbulosh, ta mbash pezull si një top apo tullumbace me akuza e kundërakuza, zënie e falje të panumërta që janë thjesht zhurma shpërqëndruese. Largimi, ky hap i fundit, mbetet i vetmi që mund të premtojë jetëgjatësi. Ta premtojë, jo ta sigurojë atë.

Marrëdhënia me një qytet ngjason me atë midis njerëzve. Kjo ngjashmëri nuk është aq e habitshme meqënëse qyteti përbëhet prej njerëzve. Edhe sikur të ishtë thjesht një konstruksion  mermeri, guri, tulle apo kashte, përsëri kjo marrëdhënie do të merrte tipare njerëzore. Si çdo gjë, në fund të fundit, që ne prekim me duart dhe mendjet tona, të nxitura nga vullneti ynë, jo dëshira e tyre, e panjohur për ne. Nevoja jonë e dëshpëruar për tu parë, për tu njohur nga çdo entitet jashtë nesh – edhe një vend apo shkëmb – e detyron lëndën e shurdhër të “përgjigjet.” Heshtje apo jo, historia tregohet prej këndvështrimit tonë dhe kjo perspektivë është e vetmja që na intereson; pra, ajo e personit që dashuron apo urren dhe aspak – ose pak – ajo e pranuesit të kësaj bujarie të dyshimtë.

Jo se tepria e emocioneve nuk është pjesë e natyrshme e marrëdhënies midis qytetit, veçanërisht atij të lindjes, dhe njeriut. Aq e shtresëzuar dhe e rrënjosur është kjo marrëdhënie sa ndonjëherë, për shkak të teprisë të ndjenjës dhe jo varfërisë së saj, mpirja është e vetmja përgjigje e natyrshme për tu mbrojtur. Një mbrojtje e pavetëdijshme, jo e qëllimshme, një anashkalim i rrufeshëm i ndjenjave të papërballueshme për të arritur, shpejt, te neutralja e panatyrshme por e manovrueshme. Për tu shtirur si poet, këtë lidhje të veçantë, të vjen ta krahasosh me dashurinë e parë. Por, si çdo formulim pa cepa dhe fije që mbeten jashtë, është tepër i rregullt për të shprehur të vërtetën e plotë. Qyteti që nuk ke zgjedhur por të ka mbajtur brenda vetes për çfarëdo arsye – një koinçidencë ose aksident por një që të formon gjithsesi – të mban lidhur me fije të cilat mund t’i urresh herë pas here por të cilave nuk iu shpëton dot. Qyteti të robëron përgjithmonë sepse elementet e tij janë të njëjtat me ato të trupit tënd. Drita jashtë, e njëjta sasi që mund të përballosh brenda, temperatura e qytetit dhe e gjakut tënd, e njëjtë. Sytë, të mbushur nga pamjet e këtij qyteti, dëgjimi nga zhurmat jashtë, nuhatja nga aromat e tij. Nënshtrimi apo lufta rrjedhin nga dashuria pavarësisht kanalit të përzgjedhur. Vrapo drejt apo prej tij, dielli, era, drita, një pemë, një vend, një dritare apo derë të tërheq mbrapsht pikërisht atëherë kur e pret më pak. Edhe nëse ikën, qyteti nuk të lë.

Dhe, kështu, eventualisht rikthehesh, i mundur nga kënga e sirenës. “Çfarëdo të ndodhë këtu,” mendon, e sigurt për një çast, “të paktën, jam atje ku trupi im ndjehet i qetë, në harmoni me atë që e rrethon.” Thjesht kjo mirëqënie fizike, kjo shkrirje me ambientin do të lehtësoje peshën e çdo pakënaqësie apo vuajtje. Por, fatkeqësisht, nuk mund të jetë e njëanshme. Përpiqu sa të duash të krijosh ngrohtësi sa për të dy, nuk mjafton. Meqënëse nuk mundem t’i nënshtrohem një reagimi të vakët, të pabarabartë në fuqi dhe sakrificë me atë të ndërmarrë me dëshirë por jo të verbër, kërkoj me kokëfortësi hakun që më takon. Por, i dhunuar e i dërrmuar më thotë që të iki, mos t’i peshoj më tepër se ç’mund të përballojë. “Nuk më intereson fati im; sa mund të më interesojë fati i një tjetri?!” Dhe, për ta repektuar, unë i bindem. Në fund të fundit, nuk mund të dua një qytet që nuk di të kthejë dashurinë. Kur më shtyn, reagoj. Largohem. Lufta kundër çdo gjëje është një përplasje koke pas murit, qoftë ky prej mishi apo guri. Para se vetë objekti i kësaj dashurie të më zbrazë nga çdo ndjenjë, vrapoj, duke kuptuar se ky është i vetmi shpëtim për ne të dy. Çelësi – ndoshta – i dashurisë sadopak të rifituar.

Për momentin, preferoj të lëndohem nga një i huaj.

 

by Kleitia Vaso